59 slides · presenteer met de pijltjes
10 onderdelen in dit deel
Artificial Intelligence
Computersystemen die taken uitvoeren waar normaal menselijk denken voor nodig is, zoals taal begrijpen, beslissen of voorspellen. Het is een verzamelnaam, geen enkele techniek.
Machinaal leren
Een tak van AI waarbij het systeem patronen leert uit voorbeelden in plaats van vaste regels te volgen. Hoe meer goede voorbeelden, hoe beter het wordt.
Voorbeeld: Een mailfilter dat na verloop van tijd zelf leert welke offertes spoed zijn, doordat het ziet welke jij steeds eerst opent.
Diep leren
Een vorm van machine learning met netwerken in vele lagen, waardoor het systeem zeer complexe patronen oppikt zoals beeld, spraak en taal. De motor achter de meeste moderne AI.
Voorbeeld: De spraakherkenning die een werfgesprek omzet naar een geschreven verslag, draait op deep learning.
Neural network
Een rekenstructuur losjes geïnspireerd op de hersenen, opgebouwd uit lagen van verbonden knooppunten. Het is de bouwsteen waarmee deep learning werkt.
Een vaste reeks stappen die een computer volgt om een taak op te lossen, zoals een recept. AI gebruikt algoritmes, maar niet elk algoritme is AI.
De voorbeelden waarmee een AI-model leert. De kwaliteit van die data bepaalt grotendeels hoe goed het model uiteindelijk presteert.
Het getrainde resultaat dat je effectief gebruikt: het systeem dat na het leren vragen beantwoordt of voorspellingen doet. Het trainen is een aparte, zware stap; het model gebruik je daarna telkens opnieuw.
Basismodel
Een groot model dat op enorme hoeveelheden data getraind is en breed inzetbaar is voor veel taken. Het vormt de basis waarop bedrijven hun eigen toepassing bouwen.
Voorbeeld: Voor een kennisbot vertrek je van een foundation model en voeg je enkel de documenten van de klant toe.
Artificial General Intelligence
Een AI die net zo breed en flexibel zou kunnen denken als een mens, over om het even welk onderwerp. Zo'n systeem bestaat vandaag nog niet.
10 onderdelen in dit deel
Generative Pre-trained Transformer
Een bekende familie van taalmodellen van OpenAI. De naam zelf beschrijft hoe het werkt: het genereert tekst, is vooraf getraind en gebruikt de transformer-architectuur.
De technische architectuur waarop moderne taalmodellen draaien. Ze laat het model toe om naar alle stukjes tekst in een vraag tegelijk te kijken en zo te begrijpen wat met wat samenhangt.
Het kleinste stukje tekst dat een model verwerkt: een woord, een deel van een woord of een leesteken. Modellen rekenen en factureren per token, niet per woord.
Een van de vele interne instelwaarden die een model tijdens de training bijstelt. Hoe meer parameters, hoe meer een model in principe kan leren, al zegt het aantal niet alles over de kwaliteit.
De hoeveelheid tekst die een model in een keer kan meenemen, vraag en antwoord samen. Alles daarbuiten valt weg uit het geheugen van dat gesprek.
Voorbeeld: Een aannemer die volledige lastenboeken wil laten samenvatten, heeft een ruim context window nodig om alles in een keer te verwerken.
De datum tot waar de trainingsdata van een model loopt. Gebeurtenissen of feiten van na die datum kent het model niet uit zichzelf.
De instructie of vraag die je aan een model geeft. De kwaliteit van het antwoord hangt sterk af van hoe duidelijk en volledig die prompt is.
Het moment waarop een getraind model effectief een antwoord berekent op jouw vraag. Training is het leren, inference is het gebruiken.
12 onderdelen in dit deel
| Aanpak | Wat het doet | Wanneer |
|---|---|---|
| Prompting | Betere instructies geven | Bijna altijd eerst proberen |
| RAG | Eigen kennis erbij zoeken | Voor actuele of eigen data |
| Fine-tuning | Het model zelf bijscholen | Voor een vaste stijl of nichetaak op grote schaal |
Retrieval-Augmented Generation
De AI zoekt eerst de juiste stukken op in de documenten van de klant en gebruikt die om zijn antwoord te bouwen. Zo antwoordt het op basis van echte bedrijfsinfo, niet uit het geheugen.
Voorbeeld: Een installateur laadt al zijn productfiches in. De AI haalt de juiste fiche op en beantwoordt een klantvraag met de cijfers uit dat document.
Een manier om tekst om te zetten in cijferreeksen die de betekenis vastleggen. Teksten met een verwante betekenis krijgen verwante cijferreeksen, zodat de computer kan zoeken op inhoud en niet enkel op exacte woorden.
Een databank die teksten bewaart als die betekenis-cijferreeksen, zodat de AI razendsnel de meest verwante stukken terugvindt. Het is het magazijn waar embeddings in liggen.
Voorbeeld: Een kantoor met duizenden contracten: de vectordatabase laat de AI in een tel het juiste contractfragment ophalen.
De AI kan zelf een afgesproken actie of programma aanroepen in plaats van enkel tekst te geven. Hij vraagt het juiste stuk software om iets op te zoeken of uit te voeren.
Voorbeeld: Een klant vraagt of er nog plaats is volgende week. De AI roept de agenda op, kijkt na en boekt meteen het juiste uur in.
Een AI die een doel krijgt en zelf de stappen zet om dat te bereiken: opzoeken, beslissen en acties uitvoeren, meerdere keren na elkaar. Geen losse vraag-en-antwoord, maar een taak die hij zelfstandig afwerkt.
Voorbeeld: Een agent verwerkt binnenkomende offertevragen: hij leest de mail, zoekt de prijzen op, maakt een ontwerp-offerte en legt die klaar ter nazicht.
Model Context Protocol
Een afgesproken standaard waarmee een AI veilig verbinding maakt met de programma's en data van de klant. Het is als een stekker-norm: elk systeem dat de norm volgt, kan netjes aansluiten.
Voorbeeld: Een boekhoudprogramma met MCP-aansluiting laat de AI er veilig boekingen in opvragen zonder maatwerk-koppeling per geval.
Een instelling die bepaalt hoe voorspelbaar of hoe vrij de AI antwoordt. Laag betekent strak en consistent, hoger betekent meer variatie en creativiteit.
Voorbeeld: Voor juridische antwoorden zet je de temperature laag, zodat de AI consistente en strakke antwoorden geeft.
Je geeft de AI een paar voorbeelden van wat je wil in de vraag zelf, zodat hij het patroon overneemt. Geen training nodig, gewoon enkele voorbeelden meegeven.
De AI werkt een vraag stap voor stap uit in plaats van meteen een antwoord te geven. Door het redeneren op te splitsen worden complexere antwoorden betrouwbaarder. Moderne redeneer-modellen doen dit grotendeels vanzelf.
Voorbeeld: Bij een prijsberekening met meerdere kortingen werkt de AI stap voor stap, zodat het eindbedrag klopt.
Reinforcement Learning from Human Feedback
De bekendste trainingsmethode waarbij mensen de antwoorden van het model beoordelen, zodat het model leert de antwoorden te geven die mensen het beste vinden. Zo wordt het model nuttiger en netter in de omgang.
6 onderdelen in dit deel
Computer vision laat een computer begrijpen wat er op een beeld of in een video te zien staat. Hij herkent objecten, mensen, defecten of tekst zoals een mens dat met zijn ogen doet.
Voorbeeld: Een dakwerker fotografeert een dak en het systeem markeert zelf de plekken met mogelijke schade.
Een diffusiemodel maakt nieuwe beelden door vertrekkend van pure ruis stap voor stap een herkenbaar beeld op te bouwen. Het is een van de gangbare technieken achter AI die afbeeldingen genereert.
Voorbeeld: Een klant typt 'product op een houten tafel bij ochtendlicht' en krijgt een passend beeld terug.
Natural Language Processing (taalverwerking)
NLP is het vakgebied waarmee computers gewone mensentaal verwerken, begrijpen en zelf taal teruggeven. Het is de basis onder chatbots, samenvattingen en tekstanalyse.
speech-to-text (spraak-naar-tekst)
Spraakherkenning zet gesproken taal om in geschreven tekst. De computer luistert naar audio en typt mee wat er gezegd wordt.
Voorbeeld: Een vertegenwoordiger spreekt na een bezoek zijn verslag in en het staat meteen uitgetypt in het systeem.
tekst-naar-spraak
Text-to-speech doet het omgekeerde van spraakherkenning: het zet geschreven tekst om in een natuurlijke stem. De computer leest een tekst voor.
Voorbeeld: Een webshop laat productinfo voorlezen voor wie liever luistert dan leest.
Optical Character Recognition (tekstherkenning in beeld)
OCR haalt tekst uit een afbeelding of gescand document en maakt die doorzoekbaar en bewerkbaar. Een foto van een papieren factuur wordt zo leesbare data.
Voorbeeld: Binnenkomende facturen worden ingescand en de bedragen belanden vanzelf in de boekhouding.
8 onderdelen in dit deel
vertekening in AI-output
Een AI leert uit data. Zit er scheeftrekking in die data, dan neemt het model die over en geeft het systematisch oneerlijke of eenzijdige antwoorden.
Voorbeeld: Een wervingstool die op oude data getraind is en daardoor systematisch mannen hoger scoort dan vrouwen.
afstemming op menselijke bedoeling
Alignment betekent dat de AI doet wat de gebruiker echt bedoelt, niet alleen wat er letterlijk staat. Het model blijft binnen de waarden en het doel dat je vooropstelt.
ingebouwde grenzen
Guardrails zijn de regels en filters die bepalen wat een AI wel en niet mag doen of zeggen. Ze houden het systeem binnen veilige en afgesproken grenzen.
Voorbeeld: Een klantenbot die wel productvragen beantwoordt, maar nooit kortingen belooft die niet bestaan.
manipulatie via verborgen instructies
Bij prompt injection smokkelt iemand verborgen opdrachten in een tekst of bestand om de AI te laten doen wat hij eigenlijk niet mag. Het is een vorm van misbruik via de input.
General Data Protection Regulation
GDPR is de Europese privacywet die bepaalt hoe je persoonsgegevens mag verzamelen, bewaren en gebruiken. Bij AI gaat het vooral over welke data het model te zien krijgt.
Europese AI-verordening
De AI Act is de Europese wet die AI-toepassingen indeelt naar risico en daar regels aan koppelt. Hoe hoger het risico, hoe strenger de eisen. De transparantieregels gelden vanaf augustus 2026.
kunstmatig gegenereerde gegevens
Synthetische data zijn nagemaakte gegevens die op echte data lijken, maar zelf verzonnen zijn door een systeem. Je traint of test ermee zonder echte persoonsgegevens te gebruiken.
Voorbeeld: Een ziekenhuis test een planningstool op nepdossiers in plaats van op echte patienten.
AI-vervalsing van beeld of stem
Een deepfake is een door AI gemaakte nepvideo, nepfoto of nepstem die echt lijkt. Het wordt vaak ingezet om mensen te misleiden of voor te doen alsof iemand iets zei.
Voorbeeld: Een oplichter belt met een nagebootste stem van de zaakvoerder om een betaling los te krijgen.
4 onderdelen in dit deel
Application Programming Interface
Een API is een vaste deur waarlangs twee programma's met elkaar praten en gegevens uitwisselen. Zo laat je software samenwerken met andere software, zonder dat er een mens tussen zit.
Voorbeeld: De webshop stuurt elke bestelling via een API automatisch door naar het boekhoudpakket.
Een workflow is de vaste opeenvolging van stappen om een taak af te werken. Automatiseren betekent die stappen door software laten uitvoeren in plaats van met de hand.
Voorbeeld: Elke nieuwe aanvraag via het formulier komt vanzelf in de juiste map en de klant krijgt automatisch een bevestiging.
Een copilot of AI-assistent werkt mee naast de gebruiker en doet voorstellen, terwijl de mens beslist en goedkeurt. Anders dan een agent, die zelf taken uitvoert, blijft de controle hier bij de medewerker.
Voorbeeld: De assistent schrijft een eerste versie van de mail, de medewerker leest na en past aan voor ze verstuurd wordt.
Return on Investment
ROI zegt of wat een investering opbrengt opweegt tegen wat ze kost. Bij AI gaat het over gewonnen tijd, minder fouten en werk dat wegvalt, afgezet tegen de prijs plus de vaste kosten zoals licenties en verbruik.
10 vragen over deze cursus. Haal er minstens 6 juist om te slagen en je certificaat te behalen.
Je rondde AI-termen af. De volgende cursus staat nu voor je open.
Deze cursus is vergrendeld. Geef de toegangscode in die je bij aankoop kreeg.